تشریفات صدور کالا
انجام تشریفات ترخیص كالاهای صادراتی از كشور براساس قانون امور گمركی و آئین نامه اجرایی آن منوط به تنظیم اظهارنامه گمركی و تسلیم آن به گمرک می باشد. اظهاركننده موظف است اسناد لازم را از قبیل سیاهه خرید، گواهی مبدأ، اسناد بانكی و سایر مجوزهای مورد نیاز كه مقررات و قوانین مربوطه تعیین نموده است به اظهارنامه منضم نماید.
فهرست مطالب
مشاوره تشریفات صدور کالا
برای دریافت هر گونه مشاوره در خصوص تشریفات صدور کالا با تیم حرفه ای رایکا در تماس باشید.
تقسیم بندی كالاهای صادراتی و وارداتی
براساس قانون مقررات صادرات و واردات كالاهای صادراتی و وارداتی به سه گروه زیر تقسیم گردیده است:
- كالای مجاز : كالایی است كه صدور یا ورود آن با رعایت ضوابط نیاز به كسب مجوز ندارد.
- كالای مشروط : كالایی است كه صدور یا ورود آن با كسب مجوزهای مربوطه امكانپذیر ميشود.
- كالای ممنوع : كالایی است كه صدور یا ورود آن به موجب شرع مقدس اسلام و یا به موجب قانون ممنوع ميباشد.
كالایی كه برای ورود یا صدور آن اظهارنامه گمركی تسلیم گمرک گردیده است، به لحاظ انطباق با مندرجات اظهارنامه و اسناد و مدارک و قوانین مربوطه مورد بررسی قرار ميگیرد. و چنانچه مغایرتی وجود نداشته باشد نسبت به صدور پروانه گمركی و ترخیص آن اقدام می گردد.
تشریفات گمركی صدور برخی كالاهای خاص منحصراً در گمركات ذیل انجام می گیرد:
- فرش در گمركات غرب تهران، مهرآباد، كرمان، شیراز، كرمانشاه و مشهد
- پسته در گمركات كرمان، غرب تهران و مهرآباد
- زعفران در گمركات مشهد و مهرآباد
- پوست و روده و سالامبور در گمرك جنوب تهران
نظام گمركی اطلاعات رایانهای (نگار)
گمرک جمهوری اسلامی ایران ضمن تدوین برنامهای جامع جهت اصلاح نظام سنتی خود، با همكاری ״برنامه عمران سازمان ملل متحد‟، تشریفات گمركی مربوط به ترخیص كالا را تا حد ممكن، تسهیل نماید. و״كنفرانس توسعه و تجارت سازمان ملل متحد‟ مصمم گردید كه سیستم موجود كامپیوتری خود را بهبود بخشیده به منظور تحقق این امر، بهرهگیری از ״نظام گمركی اطلاعات رایانهای (نگار)‟ در دستور كار گمرک ایران قرار گرفت.
با عملیاتی شدن این سیستم در بخش صادرات از تاریخ (17/10/76) و متعاقب آن در بخش واردات از تاریخ (12/6/77) بسیاری از مراحل مربوط به تشریفات ترخیص كالا، بهویژه مواردی كه نیاز به تصمیمگیری و نظر كارشناسی ندارد، از طریق رایانه صورت می گیرد و با توجه به برخورداری آن از قابلیت ها و امتیازات مختلف و متعدد، از روش سنتی پیشین كاملاً متمایز و ممتاز می باشد.
در این زمینه ميتوان به برخی از مزایا و امتیازات این سیستم اشاره كرد:
- استفاده از فرم بین المللی سند واحد اداری (S.A.D) به عنوان اظهارنامه. با توجه به كدگذاری اطلاعات و استفاده از جداول كنترلی مرجع كه مشتمل برمشخصات افراد، كالاها، كشورها، می باشد، ورود این قبیل اطلاعات و گزارشگیری از آنها سریعتر و دقیقتر انجام می شود.
- حذف نسخههای اضافی اظهارنامه و استفاده از یك فرم استاندارد.
- محاسبه وصوليهای گمرك از طریق رایانه با حداكثر سرعت و دقت لازم.
- حذف دفتر كوتاژ و اختصاص شماره ثبت به وسیله رایانه
- حذف دفتر ژورنال و اختصاص شماره ثبت به وسیله رایانه
- كنترل مجوزهای لازم جهت ترخیص كالا از طریق ارائه كدهای مربوطه توسط سیستم.
- ارائه انواع گزارشات آماری، اقتصادی، تجاری و گمركی در كوتاهترین زمان ممكن.
- صدور پروانه ترخیص كالا از طریق رایانه
علاوه برامتیازات یاد شده ميتوان به قابلیت ها و توانایی های زیر هم اشاره نمود:
- امكان پرداخت حقوق و عوارض گمركی از طریق سیستم الكترونیكی بانكی.
- امكان تعیین ارزیاب از طریق سیستم و تقسیم اظهارنامهها در بین آنها
- امكان انتخاب مسیر ترخیص كالا براساس اطلاعات موجود در سیستم (كانال های سبز، زرد، آبی و قرمز)
- امكان كنترل ترانزیت كالا در مبدأ و مقصد از طریق رایانه
- امكان اظهار كالا از راه دور با استفاده از پست الكترونیكی (E-Mail) و تجهیزات مخابراتی.
- امكان كنترل ارزش كالا با استفاده از سوابق ارزش موجود در رایانه.
- امكان استفاده از حساب های اعتباری و پیشپرداخت در برنامه حسابداری.
- امكان تبدیل اطلاعات اظهارنامه موجود در سیستم به كدهای EDI و فراهم آوردن زمینه مبادله الكترونیكی اطلاعات
- امكان استفاده از برنامه رایانهای فهرست كل بار (مانیفست) جهت كنترل میزان كالاهای وارد شده و تسویه آنها از دفاتر انبار.
- امكان ایجاد ارتباط سیستمی با دفاتر حقالعملكاران، بانك ها، شركت های بیمه و مؤسسات حمل و نقل و فراهم آوردن زمینه ایجاد ״مركز تجاری‟ و دستیابی به ״تجارت بدون کاغذ‟.
دستورالعمل اجرایی گردش اظهارنامه صادراتی در پروژه نگار جهت مراجعین
مرحله اول : ورود اطلاعات
صاحب كالا یا نماینده قانونی وی به بخش (ورود اطلاعات) مراجعه و با دریافت فرم اولیه اظهارنامه مبادرت به ارائه اطلاعات در خواستی در متن و ظهر اظهارنامه می نماید، همكاران گمركی مستقر در این قسمت آماده كمک به مراجعین جهت رفع اشكالات و پاسخگویی به سئوالات مطروحه می باشند.
پس از تكمیل اظهارنامه اولیه و تحویل آن به قسمت ورود اطلاعات، اطلاعات اظهارنامه وارد سیستم می شود.
قابل ذكر است كه اظهاركننده می بایست ارزش كالا و وجوهی را كه خود محاسبه نموده به تفكیک در ظهر اظهارنامه مربوط به واردكننده با توجه به كدهای مندرج در جزوه سند واحد اداری (S.A.D) درج نماید كه طبعأ این ارقام باید با ارقام محاسبه شده به وسیله كامپیوتر یكسان باشد. در صورت مغایرت این محاسبات با سایر اطلاعات واردشده در سیستم، قبل از شروع مرحله بعدی می بایست این اختلافات مشخص و برطرف شود سیستم دارای قابلیت كنترل مشخصات صاحب كالا و اعتبار كارت بازرگانی وی می باشد. با ورود كد كالا سیستم كد اسناد و مجوزهای لازم برای صدور آن كالای خاص را در خانه 44 اظهارنامه وارد می كند كه بایستی این كدها به وسیله كارشناسی تطبیق اسناد ملاحظه و از الصاق آن به اظهارنامه اطمینان حاصل نماید. پس از ورود اطلاعات و همچنین ورود هزینه های متعلقه به كالا. كاربر اظهارنامه موجود در سیستم را از طریق رایانه خود و رایانه مركزی كنترل و پس از اخذ تائیدیه، نسبت به ذخیره نمودن اظهارنامه در رایانه كاربر و رایانه مركزی اقدام می نماید (شماره ذخیره محلی توسط كاربر در قسمت بالای اظهارنامه یادداشت می شود) رایانه مركزی ضمن ذخیره نمودن اظهارنامه (شماره ذخیره در سرور) را در خانه شماره 7 درج می كند.
در مراحل مختلف انجام تشریفات گمركی، اظهارنامه توسط این شماره عطف و كد اظهار فراخوانی و عملیات لازم بر روی آن انجام می گیرد. پس از پایان مراحل مذكور، اظهارنامه چاپ و به ضمیمه اظهارنامه دستی به صاحب كالا یا نماینده قانونی وی تحویل داده می شود تا پس از مقابله و كنترل امضاء نماید.
چنانچه دراین مرحله مغایرتی مشاهده شود، كاربر توسط شماره ذخیره محلی، اظهارنامه را فراخوانی و نسبت به اصلاح آن اقدام و پس از كنترل محلی و كنترل با سرور، اظهارنامه قبلی را از رایانه محلی خود حذف و اظهارنامه جدید اصلاح شده را جایگزین آن می كند.
مرحله دوم : پذیرش اظهارنامه
اظهاركننده اظهارنامه چاپی را به ضمیمه اسناد مورد لزوم (براساس كدهای مندرج در متن اظهارنامه) و فیش بانكی جهت رسیدگی به قسمت پذیرش اظهارنامه تسلیم می نماید.
در این قسمت تعلق اسناد به اظهار و وجود اسناد لازمه به صورت اجمالی مورد رسیدگی قرار می گیرد. مسئولیت صحت مندرجات اسناد و مدارک تسلیمی و كامل بودن آنها به عهده صاحب كالا می باشد.
پس از فراخوانی اظهارنامه از رایانه مركزی و اقدام نمودن به عملیات ثبت (كوتاژ)، درصورت مطابقت مندرجات متن اظهارنامه با اطلاعات موجود در رایانه مركزی، سیستم نسبت به تخصیص یک شماره تحت عنوان شماره ثبت اظهارنامه (كوتاژ) عمل خواهد نمود، در غیر این صورت اظهارنامه جهت اصلاح یا تكمیل به اظهاركننده برگشت داده خواهد شد. در چنین حالتی اظهاركننده می بایست به واحد ورود اطلاعات مراجعه تا اصلاحات لازم در اظهارنامه وی انجام و یک چاپ جدید تهیه و به كار گرفته شود.
كالا از تاریخ پرداخت مبالغ تعیین شده در اظهارنامه، اظهار شده تلقی می شود. صاحب كالا تا قبل از اختصاص شماره ثبت به اظهارنامه توسط سیستم، حق هر گونه تغییر یا اصلاح اظهارنامه را دارد. پس از پذیرش اظهارنامه كلیه اسناد ارائه شده، به استثناء فیش بانكی به اظهارنامه الصاق و لاک و مهر می شود. سپس شماره ثبت در محل مربوطه (قسمت (الف) اظهارنامه چاپی) به طور دستی درج و اظهارنامه و اسناد ضمیمه به همراه یک برگ اظهارنامه (كه به عنوان پروانه صادراتی مورد استفاده قرار می گیرد) جهت انجام عملیات ارزیابی به قسمت ارزیابی ارسال می گردد.
مرحله سوم : كنترل های گمركی
در این مرحله ارزیابی فیزیكی كالا انجام می شود پس از ارزیابی، ارزیاب نسبت به ظهرنویسی اظهارنامه و همچنین ظهرنویسی اظهارنامه نهایی (یا پروانه گمركی) اقدام و آن را به رئیس سرویس ارزیابی صادرات ارائه می كند. رئیس سرویس ارزیابی توسط شماره عطف و كد اظهاركننده كه در متن اظهارنامه نوشته شده اظهارنامه مربوطه را فراخوانی و به ارزیابی اظهارنامه توسط سیستم مبادرت نموده و شماره ارزیابی تعیین شده توسط سیستم را به صورت دستی در محل مربوطه (قسمت (ب) اظهارنامه) وارد و اظهارنامه را امضاء می كند.
چنانچه عملیات ارزیابی منجر به تغییراتی در اظهارنامه شود، رئیس سرویس ارزیابی یا كارشناس مربوطه نسبت به اصلاح اظهارنامه قبلی كه منجر به ایجاد اظهارنامه جدیدی خواهد شد اقدام می کند. سپس اظهارنامه اصلاح شده در یک نسخه چاپ و ضمیمه اظهارنامه قبلی شده تا صاحب كالا پس از امضاء آن به رئیس سرویس ارزیابی مراجعه نموده و نسبت به ارزیابی سیستمی و امضاء آن اقدام کند.
مرحله چهارم : پرداخت و ترخیص
پس از ارزیابی سیستمی و امضاء اظهارنامه توسط رئیس سرویس ارزیابی، اظهارنامه و پروانه گمركی ظهرنویسی شده و فیش بانكی به صندوق تحویل می شود. صندوقدار ابتدا اظهارنامه مربوطه را از سیستم فراخوانی و مبلغ فیش ارائه شده را با مبلغ محاسبه شده توسط سیستم در خانه 47 اظهارنامه مقابله می كند و در صورت تائید، رسید صندوق را براساس اطلاعات مندرج در خانه های اظهارنامه در رایانه تكمیل، و پس از كنترل و تائید چاپ و امضاء نموده، به اظهاركننده ارائه می دهد پس از آن فیش بانكی از اسناد جدا و شماره كوتاژ اظهارنامه را در ظهر فیش جهت برقراری ارتباط بین فیش اظهارنامه درج می كند.
سپس اقدام به چاپ پروانه گمركی بروی اظهارنامه ظهرنویسی شده كرده آن را به همراه سایر اسناد و اظهارنامه به استثنا، فیش بانكی جهت امضا، رئیس سرویس ارزیابی به قسمت كنترل های گمركی تحویل می نماید.